89 lời kinh ngắn cho người tu tại gia. Mỗi lời ghi tên kinh, người dịch và có link để bạn tự đối chiếu bản đầy đủ. Đọc không cần đăng ký.
Khi đầu óc không chịu dừng và đêm dài hơn ngày.
Ý dẫn đầu các pháp, Ý làm chủ, ý tạo; Nếu với ý ô nhiễm, Nói lên hay hành động, Khổ não bước theo sau, Như xe, chân vật kéo.
— Kinh Pháp Cú, kệ 1 — Phẩm Song yếu · bản dịch HT Thích Minh Châu
Lời nói, việc làm hỏng bét chỉ vì lúc đó đang bực.
Mọi việc ta làm đều bắt đầu từ tâm. Nói hay làm khi tâm đang bẩn (giận, tham, ghen) thì khổ theo sau, chắc như bánh xe lăn theo chân con vật kéo xe.
Ý dẫn đầu các pháp, Ý làm chủ, ý tạo; Nếu với ý thanh tịnh, Nói lên hay hành động, An lạc bước theo sau, Như bóng, không rời hình.
— Kinh Pháp Cú, kệ 2 — Phẩm Song yếu · bản dịch HT Thích Minh Châu
Muốn bình an mà không biết bắt đầu từ đâu.
Khi nói và làm với tâm trong sạch, an vui đi theo mình như cái bóng không rời hình. Bình an không đến từ bên ngoài mà từ tâm lúc mình hành động.
Tâm hoảng hốt giao động, Khó hộ trì, khó nhiếp, Người trí làm tâm thẳng, Như thợ tên, làm tên.
— Kinh Pháp Cú, kệ 33 — Phẩm Tâm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Tâm cứ nhảy lung tung, không tập trung được việc gì.
Tâm vốn chao đảo, khó giữ, khó kìm. Người trí uốn thẳng tâm từng chút, như người thợ làm tên kiên nhẫn nắn thẳng mũi tên.
Khó nắm giữ, khinh động, Theo các dục quay cuồng. Lành thay, điều phục tâm; Tâm điều, an lạc đến.
— Kinh Pháp Cú, kệ 35 — Phẩm Tâm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Biết là không nên nghĩ mà đầu vẫn cứ nghĩ.
Tâm khó nắm, nhẹ bay, cứ chạy theo điều mình thích. Điều phục được tâm là điều tốt lành, vì tâm đã được điều phục thì an vui đến.
Tâm khó thấy, tế nhị, Theo các dục quay cuồng. Người trí phòng hộ tâm, Tâm hộ, an lạc đến.
— Kinh Pháp Cú, kệ 36 — Phẩm Tâm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Hay để bụng những chuyện nhỏ, cứ ấm ức mãi.
Tâm khó thấy, rất tinh tế, cứ chạy theo dục vọng. Người trí canh giữ tâm mình; tâm được giữ gìn thì an vui đến.
Kẻ thù hại kẻ thù, Oan gia hại oan gia, Không bằng tâm hướng tà, Gây ác cho tự thân.
— Kinh Pháp Cú, kệ 42 — Phẩm Tâm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Người làm mình khổ nhất hoá ra lại là chính mình.
Kẻ thù hại kẻ thù, oan gia hại oan gia cũng không gây hại bằng cái tâm đặt sai hướng tự gây cho chính mình.
Điều mẹ cha bà con, Không có thể làm được, Tâm hướng chánh làm được Làm được tốt đẹp hơn.
— Kinh Pháp Cú, kệ 43 — Phẩm Tâm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Cứ mong người khác làm mình hạnh phúc.
Điều mà cha mẹ, bà con cũng không làm được cho mình, thì tâm hướng đúng sẽ làm được, và làm tốt hơn.
Pháp hỷ đem an lạc, Với tâm tư thuần tịnh; Người trí thường hoan hỷ, Với pháp bậc Thánh thuyết.
— Kinh Pháp Cú, kệ 79 — Phẩm Người trí · bản dịch HT Thích Minh Châu
Lòng trống rỗng, làm gì cũng không thấy vui.
Niềm vui có được từ giáo pháp đem lại an lạc cho tâm trong sạch; người trí luôn vui với giáo pháp bậc Thánh đã dạy.
Người trị thủy dẫn nước, Kẻ làm tên nắn tên, Người thợ mộc uốn gỗ, Bậc trí nhiếp tự thân.
— Kinh Pháp Cú, kệ 80 — Phẩm Người trí · bản dịch HT Thích Minh Châu
Muốn đổi thay bản thân mà không biết làm từ đâu.
Người làm thủy lợi dẫn nước, thợ làm tên nắn tên, thợ mộc uốn gỗ; người trí thì tự điều phục chính mình. Sửa mình là một nghề cần kiên nhẫn.
Như đá tảng kiên cố, Không gió nào giao động, Cũng vậy, giữa khen chê, Người trí không giao động.
— Kinh Pháp Cú, kệ 81 — Phẩm Người trí · bản dịch HT Thích Minh Châu
Một lời chê là cả ngày buồn bực.
Như tảng đá lớn không bị gió lay động, người trí không dao động trước khen và chê.
Dầu nói ngàn ngàn lời, Nhưng không gì lợi ích, Tốt hơn một câu nghĩa, Nghe xong, được tịnh lạc.
— Kinh Pháp Cú, kệ 100 — Phẩm Ngàn · bản dịch HT Thích Minh Châu
Lướt mạng cả ngày mà đầu càng rối.
Ngàn lời vô ích không bằng một câu có nghĩa, nghe xong tâm được lắng yên.
Dầu tại bãi chiến trường Thắng ngàn ngàn quân địch, Tự thắng mình tốt hơn, Thật chiến thắng tối thượng.
— Kinh Pháp Cú, kệ 103 — Phẩm Ngàn · bản dịch HT Thích Minh Châu
Thắng người khác mà lòng vẫn không yên.
Thắng ngàn ngàn quân ngoài chiến trường không bằng tự thắng chính mình; đó mới là chiến thắng cao nhất.
Chiến thắng sinh thù oán, Thất bại chịu khổ đau, Sống tịch tịnh an lạc. Bỏ sau mọi thắng bại.
— Kinh Pháp Cú, kệ 201 — Phẩm An lạc · bản dịch HT Thích Minh Châu
Cứ so đo hơn thua, thắng cũng mệt mà thua cũng mệt.
Thắng thì sinh thù oán, thua thì chịu khổ đau. Ai buông được chuyện thắng thua thì sống an tịnh, an vui.
A-tu-la, nên biết, Xưa vậy, nay cũng vậy, Ngồi im, bị người chê, Nói nhiều, bị người chê, Nói vừa phải, bị chê. Làm người không bị chê, Thật khó tìm ở đời. Xưa, vị lai, và nay, Đâu có sự kiện này, Người hoàn toàn bị chê, Người trọn vẹn được khen.
— Kinh Pháp Cú, kệ 227–228 — Phẩm Phẫn nộ · bản dịch HT Thích Minh Châu
Sợ người ta nói ra nói vào, làm gì cũng lo.
Từ xưa tới nay, ngồi im cũng bị chê, nói nhiều cũng bị chê, nói vừa phải cũng bị chê. Không có ai chỉ toàn bị chê hay chỉ toàn được khen.
Bậc trí theo tuần tự. Từng sát na trừ dần Như thợ vàng lọc bụi Trừ cấu uế nơi mình.
— Kinh Pháp Cú, kệ 239 — Phẩm Cấu uế · bản dịch HT Thích Minh Châu
Muốn thay đổi ngay mà làm mãi không được, thấy nản.
Người trí gột rửa cấu bẩn của mình từ từ, từng chút, từng lúc, như người thợ lọc vàng lọc bạc.
Tu Thiền, trí tuệ sanh, Bỏ Thiền, trí tuệ diệt. Biết con đường hai ngả Đưa đến hữu, phi hữu, Hãy tự mình nỗ lực, Khiến trí tuệ tăng trưởng.
— Kinh Pháp Cú, kệ 282 — Phẩm Đạo · bản dịch HT Thích Minh Châu
Đầu óc mụ mị, quyết định gì cũng sai.
Có tu tập thì trí tuệ sinh, bỏ tu tập thì trí tuệ mất. Biết hai ngả được và mất ấy, hãy tự mình đi theo con đường làm trí tuệ lớn lên.
Tỷ-kheo ấy cần phải tác ý một tướng khác liên hệ đến thiện, không phải tướng kia. … Chư Tỷ-kheo, ví như một người thợ mộc thiện xảo hay đệ tử một người thợ mộc, dùng một cái nêm nhỏ đánh bật ra, đánh tung ra, đánh văng ra một cái nêm khác.
— Trung Bộ 20 — Kinh An trú tầm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Một ý nghĩ xấu cứ bám lấy, gạt mãi không đi.
Cách thứ nhất trong năm cách dừng ý nghĩ xấu: khi ý tham, giận hay mê mờ khởi lên, hãy chuyển sang nghĩ về một điều lành, như người thợ dùng cái nêm nhỏ đóng bật cái nêm lớn ra.
Tỷ-kheo ấy cần phải không ức niệm, không tác ý những tầm ấy. … Chư Tỷ-kheo, ví như một người có mắt, không muốn thấy các sắc pháp nằm trong tầm mắt của mình, người ấy nhắm mắt lại hay ngó qua một bên.
— Trung Bộ 20 — Kinh An trú tầm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Càng cố không nghĩ thì càng nghĩ.
Cách thứ ba: nếu ý xấu vẫn khởi, đừng để ý tới nó, đừng chú tâm vào nó, như người có mắt không muốn thấy thì nhắm mắt lại hoặc nhìn sang hướng khác.
Ví như một người đang đi mau, suy nghĩ: “Tại sao ta lại đi mau? Ta hãy đi chậm lại”. Trong khi đi chậm, người ấy suy nghĩ: “Tại sao ta lại đi chậm? Ta hãy dừng lại”. Trong khi dừng lại, người ấy suy nghĩ: “Tại sao Ta lại dừng lại? Ta hãy ngồi xuống”. Trong khi ngồi, người ấy suy nghĩ: “Tại sao ta lại ngồi? Ta hãy nằm xuống”.
— Trung Bộ 20 — Kinh An trú tầm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Nằm xuống là đầu lại chạy, trằn trọc tới nửa đêm.
Cách thứ tư: hạ nhịp ý nghĩ từ từ, như người đang đi nhanh tự hỏi sao mình phải vội, rồi đi chậm, rồi đứng, rồi ngồi, rồi nằm xuống. Không ép dừng ngay, chỉ chậm lại từng bậc.
Vị ấy có thể tác ý đến tầm nào vị ấy muốn, có thể không tác ý đến tầm nào vị ấy không muốn.
— Trung Bộ 20 — Kinh An trú tầm · bản dịch HT Thích Minh Châu
Muốn làm chủ suy nghĩ, không để nó dắt mình đi.
Ai thực hành năm cách (đổi sang ý lành, thấy hại của ý xấu, không để ý tới, hạ nhịp từ từ, quyết dừng), người ấy làm chủ dòng suy nghĩ: muốn nghĩ gì thì nghĩ, không muốn nghĩ gì thì không nghĩ.
Kẻ vô văn phàm phu khi cảm xúc khổ thọ, sầu muộn, than vãn … Vị ấy cảm giác hai cảm thọ, cảm thọ về thân và cảm thọ về tâm. Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bị người ta bắn với mũi tên, rồi họ bắn người ấy với mũi tên thứ hai. Như vậy, này các Tỷ-kheo, người ấy cảm giác cảm thọ cả hai mũi tên.
— Tương Ưng Bộ 36.6 — Với Mũi Tên · bản dịch HT Thích Minh Châu
Đau một, nghĩ thành mười, lo thêm cả trăm.
Người chưa học pháp khi gặp cảm giác đau thì buồn rầu, than vãn, nên chịu hai cảm thọ: một của thân, một của tâm, như bị bắn một mũi tên rồi lại bị bắn thêm mũi tên thứ hai.
Với người gia chủ hay người con của người gia chủ ấy, khởi lên những nhiệt não về thân hay về tâm, do tham ái sanh. Bị nung đốt bởi những nhiệt não do tham ái sanh, người ấy có cảm thấy đau khổ không? … Tham ái ấy, Như Lai đã đoạn tận, cắt đứt từ gốc rễ … Do vậy ta cảm thấy an lạc.
— Tăng Chi Bộ 3.35 — Về Alavì · bản dịch HT Thích Minh Châu
Nằm nệm êm, phòng máy lạnh mà vẫn không ngủ được.
Giữa đêm đông lạnh, ngồi trên lớp lá mỏng, Đức Phật vẫn sống an lạc. Còn người nằm giường êm vẫn có thể trằn trọc, vì trong lòng nóng lên bởi tham, sân, si. Cái làm mất ngủ thường không nằm ở giường.
Này các Tỷ-kheo, từ tâm giải thoát được thực hành, được tu tập, được làm cho sung mãn … thời được chờ đợi là mười một lợi ích. Thế nào là mười một? Ngủ an lạc, thức an lạc, không ác mộng, được loài người ái mộ.
— Tăng Chi Bộ 11.15 — Từ · bản dịch HT Thích Minh Châu
Hay gặp ác mộng, sáng dậy vẫn thấy mệt.
Người thường xuyên thực hành tâm từ (thương mến, mong mọi người được an) có những lợi ích như: ngủ an lạc, thức dậy an lạc, không thấy ác mộng, được người khác quý mến.
Quá khứ không truy tìm Tương lai không ước vọng. Quá khứ đã đoạn tận, Tương lai lại chưa đến, Chỉ có pháp hiện tại Tuệ quán chính ở đây. Không động, không rung chuyển Biết vậy, nên tu tập, Hôm nay nhiệt tâm làm, Ai biết chết ngày mai?
— Trung Bộ 131 — Kinh Nhất dạ hiền giả · bản dịch HT Thích Minh Châu
Cứ tiếc chuyện cũ, lo chuyện chưa tới.
Đừng đuổi theo quá khứ, đừng mong ngóng tương lai. Quá khứ đã qua, tương lai chưa tới. Hãy thấy rõ điều đang có mặt ngay bây giờ và làm cho tốt, vì ai biết được ngày mai.
Không than việc đã qua, Không mong việc sắp tới, Sống ngay với hiện tại, Do vậy, sắc thù diệu. Do mong việc sắp tới, Do than việc đã qua, Nên kẻ ngu héo mòn, Như lau xanh rời cành.
— Tương Ưng Bộ 1.10 — Rừng Núi · bản dịch HT Thích Minh Châu
Mặt lúc nào cũng căng, lòng không lúc nào yên.
Người không than việc đã qua, không mong ngóng việc chưa đến, sống với hiện tại thì nét mặt tươi sáng. Người cứ mong chuyện tương lai, tiếc chuyện đã qua thì khô héo như cây lau xanh bị cắt lìa.
Thư viện luôn miễn phí. Bộ sổ giúp bạn giữ nhịp: mỗi ngày một lời Phật, một việc nhỏ làm ngay và vài dòng tự viết.
Lời kinh trích từ SuttaCentral (suttacentral.net), bản dịch HT Thích Minh Châu. Phần “Khi nào nên đọc” và “Ý chính” do ban biên soạn viết bằng lời đời thường, có AI hỗ trợ trình bày, đã đối chiếu với nguồn. Cập nhật 05/10/2026.